Roboty opuszczaj\u0105 zabezpieczone cele produkcyjne. Transportuj\u0105 towary, pomagaj\u0105 w szpitalach, monitoruj\u0105 obiekty, obs\u0142uguj\u0105 klient\u00f3w i pracuj\u0105 rami\u0119 w rami\u0119 z lud\u017ami. Oprogramowanie, czujniki i sztuczna inteligencja czyni\u0105 je coraz bardziej autonomicznymi. Dla przedsi\u0119biorstw i inwestor\u00f3w robotyka jest wi\u0119c nie tylko zak\u0142adem technicznym czy finansowym, lecz tak\u017ce prawnym: odpowiedzialno\u015b\u0107, dost\u0119p do danych, prawa w\u0142asno\u015bci intelektualnej i dopuszczenie do obrotu decyduj\u0105 o sukcesie komercyjnym.<\/p>\n
Niniejszy artyku\u0142 kontynuuje nasz\u0105 seri\u0119 technologiczn\u0105 i stanowi jej drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 po naszym Insight o pojazdach zautomatyzowanych \u201eKto ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107, gdy samoch\u00f3d prowadzi sam?\u201d<\/a>. Szwajcaria nie ma jednej \u201eustawy o robotach\u201d. Roboty nie dzia\u0142aj\u0105 jednak w pr\u00f3\u017cni prawnej. W zale\u017cno\u015bci od ich funkcji jednocze\u015bnie mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie przepisy o odpowiedzialno\u015bci za produkt, prawo um\u00f3w, bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w, ochrona danych, w\u0142asno\u015b\u0107 intelektualna, prawo pracy oraz regulacje sektorowe[1]<\/a>. Strukturyzacja prawna powinna zatem rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 przed faz\u0105 pilota\u017cow\u0105.<\/p>\n Na gruncie prawa szwajcarskiego robot nie jest ani osob\u0105, ani samodzielnym podmiotem odpowiedzialno\u015bci. Fizyczny robot mo\u017ce by\u0107 kwalifikowany jako rzecz ruchoma, produkt i maszyna; oprogramowanie, dane i us\u0142ugi chmurowe nale\u017cy ocenia\u0107 odr\u0119bnie. Odpowiedzialno\u015b\u0107 nie spoczywa wi\u0119c na \u201erobocie\u201d, lecz \u2013 w zale\u017cno\u015bci od przyczyny, \u0142a\u0144cucha um\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci sprawowania kontroli \u2013 np. na producencie, dostawcy komponent\u00f3w lub oprogramowania, importerze, integratorze, sprzedawcy lub u\u017cytkowniku eksploatuj\u0105cym[2]<\/a>.<\/p>\n Je\u017celi produkt jest wadliwy, federalna ustawa o odpowiedzialno\u015bci za produkt (PrHG)[3]<\/a> mo\u017ce uzasadnia\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 producenta na zasadzie ryzyka (niezale\u017cn\u0105 od winy). Obejmuje ona \u015bmier\u0107 i uszkodzenie cia\u0142a, a tak\u017ce szkody w rzeczach, kt\u00f3re s\u0105 zwykle przeznaczone do u\u017cytku prywatnego i by\u0142y wykorzystywane g\u0142\u00f3wnie prywatnie. Szkoda w samym wadliwym produkcie nie jest obj\u0119ta. W \u015brodowisku przemys\u0142owym ma to decyduj\u0105ce znaczenie: szkody w robocie, w sprz\u0119cie wykorzystywanym komercyjnie lub czyste straty ekonomiczne cz\u0119sto wykraczaj\u0105 poza zakres PrHG. Na pierwszy plan wysuwaj\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas umowne roszczenia z tytu\u0142u r\u0119kojmi i odszkodowania oraz og\u00f3lna odpowiedzialno\u015b\u0107 deliktowa na podstawie art. 41 szwajcarskiego Kodeksu zobowi\u0105za\u0144 (CO)[4]<\/a>.<\/p>\n S\u0142abym punktem jest samo oprogramowanie. Wed\u0142ug oficjalnej analizy Federalnego Urz\u0119du Sprawiedliwo\u015bci sporne jest, czy oprogramowanie niewbudowane w fizyczny produkt jest w og\u00f3le \u201eproduktem<\/em>\u201d w rozumieniu art. 3 PrHG. Federalny S\u0105d Najwy\u017cszy nie rozstrzygn\u0105\u0142 jeszcze tej kwestii. Je\u017celi oprogramowanie stanowi cz\u0119\u015b\u0107 fizycznego robota, robot jako ca\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce w ka\u017cdym razie by\u0107 obj\u0119ty poj\u0119ciem produktu; w przypadku dostarczanych oddzielnie modeli AI, oprogramowania steruj\u0105cego lub us\u0142ug chmurowych samodzielna kwalifikacja oprogramowania pozostaje jednak istotna[5]<\/a>.<\/p>\n Je\u017celi robot uczy si\u0119 dalej po sprzeda\u017cy, zostaje przeprogramowany lub zhakowany, odpowiedzialno\u015b\u0107 nie znika. Decyduj\u0105ce staje si\u0119 natomiast \u017ar\u00f3d\u0142o wady: czy architektura uczenia by\u0142a niewystarczaj\u0105co zabezpieczona? Czy brakowa\u0142o aktualizacji, kontroli dost\u0119pu lub ostrze\u017ce\u0144? Czy u\u017cytkownik wykorzysta\u0142 nieodpowiednie dane treningowe, wy\u0142\u0105czy\u0142 funkcje bezpiecze\u0144stwa lub zaniedba\u0142 konserwacj\u0119?<\/p>\n Cyberatak mo\u017ce zmieni\u0107 \u0142a\u0144cuch przyczynowy, ale nie zwalnia automatycznie innych stron, je\u017celi niewystarczaj\u0105ce \u015brodki ochrony przyczyni\u0142y si\u0119 do szkody. Autonomia nie jest przepustk\u0105 zwalniaj\u0105c\u0105 z odpowiedzialno\u015bci. Aplikacje AI nie maj\u0105 w\u0142asnej osobowo\u015bci prawnej; pozostaj\u0105 narz\u0119dziami technicznymi, kt\u00f3re przy wykonywaniu umowy co do zasady przypisuje si\u0119 do sfery ryzyka strony umowy, kt\u00f3ra z nich korzysta[6]<\/a>.<\/p>\n \u0141a\u0144cuch odpowiedzialno\u015bci nale\u017cy zatem uregulowa\u0107 w umowach przed wdro\u017ceniem: poprzez kryteria odbioru, podzia\u0142 odpowiedzialno\u015bci za integracj\u0119 i trening, obowi\u0105zki w zakresie aktualizacji i cyberbezpiecze\u0144stwa, procesy zarz\u0105dzania zmianami, zasady dotycz\u0105ce incydent\u00f3w, regresu i ubezpiecze\u0144 oraz zabezpieczone przed manipulacj\u0105 logi. W przypadku system\u00f3w ucz\u0105cych si\u0119 \u0142a\u0144cuch dowodowy jest cz\u0119sto r\u00f3wnie cenny jak kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/p>\n Robot nie mo\u017ce by\u0107 tw\u00f3rc\u0105 wynalazku ani w szwajcarskim, ani w europejskim prawie patentowym. W szwajcarskim post\u0119powaniu DABUS Federalny S\u0105d Administracyjny orzek\u0142, \u017ce system AI nie mo\u017ce zosta\u0107 wpisany jako tw\u00f3rca. Jednocze\u015bnie osoba fizyczna mo\u017ce by\u0107 tw\u00f3rc\u0105 na podstawie istotnego wk\u0142adu w proces rozwoju wspomagany przez AI. W tej sprawie wystarczy\u0142o w szczeg\u00f3lno\u015bci, \u017ce osoba ta uczestniczy\u0142a w dostarczeniu danych i treningu oraz rozpozna\u0142a ko\u0144cowe rozwi\u0105zanie jako wynalazek nadaj\u0105cy si\u0119 do opatentowania. Europejski Urz\u0105d Patentowy r\u00f3wnie\u017c wymaga wskazania osoby fizycznej jako tw\u00f3rcy[7]<\/a>.<\/p>\n Przedsi\u0119biorstwa powinny zatem dokumentowa\u0107, kto zdefiniowa\u0142 problem techniczny, wybra\u0142 dane treningowe i parametry, oceni\u0142 wyniki i wyprowadzi\u0142 z nich rozwi\u0105zanie techniczne. W przypadku wynalazk\u00f3w pracowniczych nale\u017cy ponadto przestrzega\u0107 art. 332 CO. Nieprzerwany \u0142a\u0144cuch przeniesienia praw pozostaje niezb\u0119dny.<\/p>\n W przypadku danych odpowied\u017a jest inna. Prawo szwajcarskie nie uznaje og\u00f3lnego prawa w\u0142asno\u015bci do danych nieosobowych. W\u0142a\u015bciciel robota nie \u201eposiada\u201d wi\u0119c automatycznie wszystkich danych z czujnik\u00f3w, danych o u\u017cytkowaniu, telemetrycznych czy serwisowych. Licz\u0105 si\u0119 umowne prawa dost\u0119pu i korzystania, faktyczna kontrola, ochrona danych, tajemnice przedsi\u0119biorstwa, w\u0142asno\u015b\u0107 intelektualna oraz prawo o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji[8]<\/a>. Je\u017celi umowa milczy na temat dost\u0119pu do danych, kluczowy sk\u0142adnik maj\u0105tku pozostaje nieuregulowany.<\/p>\n W przypadku produkt\u00f3w robotycznych i u\u017cytkownik\u00f3w w UE dochodzi do tego akt w sprawie danych (Data Act), stosowany od 12 wrze\u015bnia 2025 r. Pod pewnymi warunkami przyznaje on u\u017cytkownikom produkt\u00f3w skomunikowanych, w tym inteligentnych maszyn przemys\u0142owych, dost\u0119p do generowanych danych i umo\u017cliwia ich udost\u0119pnianie osobom trzecim. Nie tworzy on jednak og\u00f3lnej \u201ew\u0142asno\u015bci danych\u201d i nadal chroni tajemnice przedsi\u0119biorstwa, dane osobowe oraz prawa os\u00f3b trzecich[9]<\/a>.<\/p>\n Je\u017celi robot rejestruje mo\u017cliwe do zidentyfikowania osoby, zastosowanie ma szwajcarska federalna ustawa o ochronie danych (FADP)[10]<\/a>, a w przypadku istotnego powi\u0105zania z UE \u2013 r\u00f3wnie\u017c RODO[11]<\/a>. Kamery, mikrofony, dane lokalizacyjne i czujniki biometryczne mog\u0105 rejestrowa\u0107 tak\u017ce pracownik\u00f3w, odwiedzaj\u0105cych lub przechodni\u00f3w. Ochrona danych w fazie projektowania, przejrzysta informacja, minimalizacja danych i okresy przechowywania powinny zatem by\u0107 elementem projektu produktu. W przypadku potencjalnie wysokiego ryzyka \u2013 na przyk\u0142ad szerokiego przetwarzania szczeg\u00f3lnie chronionych danych osobowych lub systematycznego, szerokiego monitorowania przestrzeni publicznej \u2013 wymagana jest ocena skutk\u00f3w dla ochrony danych[12]<\/a>.<\/p>\n Umowy musz\u0105 zatem jasno regulowa\u0107 kategorie danych, prawa dost\u0119pu, cele wykorzystania, trening modeli, ujawnianie, przechowywanie, bezpiecze\u0144stwo i usuwanie.<\/p>\n Pierwszym krokiem jest klasyfikacja regulacyjna systemu: robot przemys\u0142owy, robot medyczny, pojazd autonomiczny i platforma lataj\u0105ca nie podlegaj\u0105 tym samym przepisom. Zwyk\u0142e maszyny podlegaj\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci ustawie o bezpiecze\u0144stwie produkt\u00f3w i rozporz\u0105dzeniu w sprawie maszyn. Wymagania bezpiecze\u0144stwa musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione przed wprowadzeniem produktu do obrotu lub pierwszym oddaniem go do u\u017cytku przez samo przedsi\u0119biorstwo. Obejmuje to zazwyczaj ocen\u0119 ryzyka, dokumentacj\u0119 techniczn\u0105, informacje dotycz\u0105ce u\u017cytkowania i bezpiecze\u0144stwa, ocen\u0119 zgodno\u015bci, deklaracj\u0119 zgodno\u015bci oraz oznakowanie CE[13]<\/a>.<\/p>\n W og\u00f3lnym prawie maszynowym co do zasady nie istnieje odr\u0119bne pozwolenie na eksploatacj\u0119 wymagane wy\u0142\u0105cznie z tego powodu, \u017ce system jest robotem. Re\u017cim opiera si\u0119 na odpowiedzialno\u015bci w\u0142asnej, wykazaniu zgodno\u015bci i p\u00f3\u017aniejszym nadzorze rynku przez organy. Nie narusza to jednak ewentualnych wymog\u00f3w zatwierdzenia plan\u00f3w i pozwolenia na eksploatacj\u0119 zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych ani wymog\u00f3w przepis\u00f3w szczeg\u00f3lnych. Roboty medyczne mog\u0105 podlega\u0107 przepisom o wyrobach medycznych.<\/p>\n Nazwanie projektu \u201epilota\u017cem\u201d nie tworzy og\u00f3lnego wy\u0142\u0105czenia. Niezgodne prototypy mog\u0105 by\u0107 prezentowane na wystawach wy\u0142\u0105cznie na \u015bci\u015ble okre\u015blonych warunkach: niezgodno\u015b\u0107 musi by\u0107 wyra\u017anie oznaczona, a bezpiecze\u0144stwo os\u00f3b zapewnione. Udost\u0119pnianie ich do u\u017cytku wykraczaj\u0105cego poza demonstracj\u0119 jest co do zasady niedozwolone. Wytwarzanie lub bezpo\u015bredni import na potrzeby w\u0142asne w zak\u0142adzie r\u00f3wnie\u017c podlega PrSG[14]<\/a>.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnej uwagi wymagaj\u0105 interfejsy i p\u00f3\u017aniejsze modyfikacje. Bezpieczny robot mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 niebezpiecznego systemu ca\u0142o\u015bciowego poprzez chwytaki, przeno\u015bniki ta\u015bmowe, czujniki, oprogramowanie lub integracj\u0119 przestrzenn\u0105. Je\u017celi w\u0142a\u015bciwo\u015bci bezpiecze\u0144stwa zostan\u0105 istotnie zmienione, mo\u017ce powsta\u0107 nowy produkt; strona dokonuj\u0105ca modyfikacji staje si\u0119 w\u00f3wczas sama podmiotem wprowadzaj\u0105cym produkt do obrotu[15]<\/a>.<\/p>\n Tam, gdzie ludzie i roboty dziel\u0105 przestrze\u0144 robocz\u0105, zastosowanie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zki staranno\u015bci oraz obowi\u0105zki w zakresie bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy. Pracodawca musi zorganizowa\u0107 zarz\u0105dzanie zagro\u017ceniami, strefy ochronne, koncepcje zatrzymania awaryjnego, konserwacj\u0119, instrukta\u017c i prawa dost\u0119pu.<\/p>\n Czujniki nie mog\u0105 przy okazji sta\u0107 si\u0119 \u015brodkiem niezgodnego z prawem monitorowania pracownik\u00f3w. Art. 26 ArGV 3 zakazuje system\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do monitorowania zachowania pracownik\u00f3w. Gromadzenie danych niezb\u0119dne ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa lub operacyjnych mo\u017ce by\u0107 dopuszczalne, ale musi by\u0107 proporcjonalne, przejrzyste i mo\u017cliwie najmniej inwazyjne. Art. 328b CO dodatkowo ogranicza przetwarzanie danych pracownik\u00f3w[16]<\/a>.<\/p>\n Je\u017celi automatyzacja prowadzi do osi\u0105gni\u0119cia prog\u00f3w zwolnie\u0144 grupowych zgodnie z art. 335d CO, zastosowanie maj\u0105 obowi\u0105zki konsultacyjne i notyfikacyjne. Nie wynika z tego og\u00f3lny obowi\u0105zek przekwalifikowania; jednak odpowiednio wczesne zaoferowanie szkole\u0144 mo\u017ce ograniczy\u0107 ryzyka zwi\u0105zane z restrukturyzacj\u0105 i bezpiecze\u0144stwem[17]<\/a>.<\/p>\n Stany Zjednoczone r\u00f3wnie\u017c nie maj\u0105 jednej ustawy o robotach. Odpowiedzialno\u015b\u0107 za produkt jest regulowana przede wszystkim na poziomie stanowym i w zale\u017cno\u015bci od jurysdykcji mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na zaniedbaniu, odpowiedzialno\u015bci na zasadzie ryzyka lub gwarancji. OSHA wyra\u017anie wskazuje, \u017ce nie istniej\u0105 szczeg\u00f3lne standardy OSHA dla bran\u017cy robotycznej. Nadal obowi\u0105zuj\u0105 og\u00f3lne przepisy BHP, np. dotycz\u0105ce os\u0142on maszyn i energii niebezpiecznej. Techniczne normy konsensusowe oraz dobrowolne ramy NIST AI Risk Management Framework uzupe\u0142niaj\u0105 ten rozproszony system[18]<\/a>.<\/p>\n Chiny \u0142\u0105cz\u0105 og\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za produkt z bardziej scentralizowanym prawem danych, cyberbezpiecze\u0144stwa i prawem administracyjnym. Szkody wyrz\u0105dzone przez produkty s\u0105 obj\u0119te w szczeg\u00f3lno\u015bci Kodeksem cywilnym i ustaw\u0105 o jako\u015bci produkt\u00f3w. W przypadku robot\u00f3w intensywnie przetwarzaj\u0105cych dane zastosowanie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ustawa o ochronie danych osobowych i ustawa o bezpiecze\u0144stwie danych. Je\u017celi system wykorzystuje rozpoznawanie twarzy, od 1 czerwca 2025 r. obowi\u0105zuj\u0105 dodatkowe wymogi. Przetwarzanie musi w szczeg\u00f3lno\u015bci s\u0142u\u017cy\u0107 okre\u015blonemu celowi, by\u0107 wystarczaj\u0105co niezb\u0119dne i towarzyszy\u0107 mu musz\u0105 \u015bcis\u0142e \u015brodki ochrony. O ile przetwarzanie opiera si\u0119 na zgodzie, co do zasady wymagana jest odr\u0119bna zgoda. Ponadto nale\u017cy z wyprzedzeniem przeprowadzi\u0107 ocen\u0119 skutk\u00f3w dla ochrony danych osobowych[19]<\/a>.<\/p>\n Por\u00f3wnanie pokazuje, \u017ce USA s\u0105 bardziej zdecentralizowane, bardziej oparte na prawie stanowym, bardziej sektorowe i silniej nap\u0119dzane sporami s\u0105dowymi. Chiny \u0142\u0105cz\u0105 prawo produktowe z daleko id\u0105cym nadzorem administracyjnym nad danymi i bezpiecze\u0144stwem. Szwajcaria jest neutralna technologicznie i pragmatyczna, ale pozostawia niepewno\u015bci dotycz\u0105ce samego oprogramowania, aktualizacji, system\u00f3w ucz\u0105cych si\u0119 i dost\u0119pu do dowod\u00f3w.<\/p>\n Globalny produkt robotyczny nie potrzebuje wi\u0119c jednolitego compliance, kt\u00f3ry jedynie przet\u0142umaczono, lecz prawnej architektury rynkowej: funkcje, przep\u0142ywy danych, dokumentacja, umowy i odpowiedzialno\u015b\u0107 musz\u0105 by\u0107 badane odr\u0119bnie dla ka\u017cdego kraju docelowego.<\/p>\n Szwajcaria nie ma obecnie nadrz\u0119dnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych AI. Do ko\u0144ca 2026 r. Federalny Urz\u0105d Sprawiedliwo\u015bci przygotowuje projekt do konsultacji w celu wdro\u017cenia Konwencji Rady Europy w sprawie AI. R\u00f3wnolegle szwajcarskie rozporz\u0105dzenie w sprawie maszyn ma zosta\u0107 dostosowane do unijnego rozporz\u0105dzenia w sprawie maszyn 2023\/1230, kt\u00f3re wyra\u017anie odnosi si\u0119 do nowych wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z uczeniem maszynowym i robotyk\u0105[20]<\/a>.<\/p>\n Reformy te powinny d\u0105\u017cy\u0107 nie do jak najwi\u0119kszej liczby przepis\u00f3w, lecz do jak najwi\u0119kszej przewidywalnej pewno\u015bci prawa.<\/p>\n Po pierwsze, potrzebny jest skoordynowany punkt kontaktowy, kt\u00f3ry szybko klasyfikuje projekty robotyczne i skupia w\u0142a\u015bciwe organy bran\u017cowe. Nadzorowane piaskownice regulacyjne mog\u0142yby umo\u017cliwi\u0107 testy w kontrolowanych warunkach bez zawieszania standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa lub ochrony danych.<\/p>\n Po drugie, prawo odpowiedzialno\u015bci za produkt i r\u0119kojmi powinno wyra\u017anie wyja\u015bni\u0107, jak traktowa\u0107 samo oprogramowanie, aktualizacje bezpiecze\u0144stwa, cyberryzyka i zmiany wynikaj\u0105ce z uczenia maszynowego. Okno polityczne jest otwarte: wniosek (Motion) 26.3338 wzywa do modernizacji PrHG, a Rada Federalna zaproponowa\u0142a jego przyj\u0119cie. Nowa unijna dyrektywa w sprawie odpowiedzialno\u015bci za produkty 2024\/2853, kt\u00f3ra obejmuje oprogramowanie, w tym AI, i dotyczy r\u00f3wnie\u017c aktualizacji, cyberbezpiecze\u0144stwa i trudno\u015bci dowodowych, stanowi wa\u017cny punkt odniesienia[21]<\/a>.<\/p>\n Po trzecie, Szwajcaria powinna zapewni\u0107 r\u00f3wnowa\u017cno\u015b\u0107 swojego prawa maszynowego z prawem UE, konsekwentnie stosowa\u0107 normy mi\u0119dzynarodowe i dopu\u015bci\u0107 cyfrow\u0105 dokumentacj\u0119 zgodno\u015bci.<\/p>\n Po czwarte, og\u00f3lne prawo w\u0142asno\u015bci do danych by\u0142oby niew\u0142a\u015bciwym podej\u015bciem. Bardziej odpowiednie s\u0105 wywa\u017cone zasady dost\u0119pu, solidne umowy wzorcowe, interoperacyjno\u015b\u0107 i skuteczna ochrona tajemnic przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n Po pi\u0105te, nowe obowi\u0105zki powinny by\u0107 oparte na ryzyku i wykonalne dla M\u015aP. Kto przestrzega uznanych norm, dokumentuje ryzyka i stosuje skuteczne procesy kontrolne, powinien korzysta\u0107 z jasnych domniema\u0144 zgodno\u015bci i uproszczonych procedur.<\/p>\n Innowacje nie powstaj\u0105 z braku prawa, lecz z przewidywalnej odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n Prawo robotyki \u0142\u0105czy odpowiedzialno\u015b\u0107, bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w, cyberbezpiecze\u0144stwo, ochron\u0119 danych, w\u0142asno\u015b\u0107 intelektualn\u0105, prawo pracy i dost\u0119p do rynk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. To na tych stykach rozstrzyga si\u0119, czy projekt jest skalowalny, ubezpieczalny i atrakcyjny dla inwestor\u00f3w.<\/p>\n W\u0142a\u015bciwy moment na doradztwo prawne to nie chwila po pierwszym incydencie, lecz czas przed podpisaniem um\u00f3w, przed faz\u0105 pilota\u017cow\u0105 i przed wej\u015bciem na rynek.<\/p>\n LINDEMANNLAW wspiera deweloper\u00f3w, producent\u00f3w, dostawc\u00f3w oprogramowania, integrator\u00f3w, u\u017cytkownik\u00f3w i inwestor\u00f3w w ca\u0142ym cyklu \u017cycia: od klasyfikacji regulacyjnej i projektowania pilota\u017cu, przez umowy o rozw\u00f3j, dostaw\u0119 i serwis, macierze odpowiedzialno\u015bci i ubezpiecze\u0144, strategie IP i danych, oceny skutk\u00f3w dla ochrony danych, kwestie bezpiecze\u0144stwa produkt\u00f3w i zgodno\u015bci, aspekty prawa pracy przy wdro\u017ceniach, a\u017c po incydenty i spory.<\/p>\n Robotyka jest jednym z naszych kluczowych temat\u00f3w technologicznych. Kto precyzyjnie rozdzieli odpowiedzialno\u015b\u0107 przed wej\u015bciem na rynek, nie tylko chroni swoj\u0105 firm\u0119, ale tak\u017ce zwi\u0119ksza atrakcyjno\u015b\u0107 inwestycyjn\u0105 i rynkow\u0105 produktu. Porozmawiaj z nami, zanim przewaga technologiczna zamieni si\u0119 w ryzyko prawne.<\/p>\n Zastrze\u017cenie<\/u>: niniejsza publikacja zawiera wy\u0142\u0105cznie informacje og\u00f3lne i nie stanowi porady prawnej. Ka\u017cda ocena zale\u017cy zawsze od okoliczno\u015bci konkretnego przypadku. W celu uzyskania porady dotycz\u0105cej Pa\u0144stwa sytuacji prosimy o bezpo\u015bredni kontakt. Artyku\u0142 odzwierciedla stan wiedzy w chwili jego przygotowania; ramy prawne i regulacyjne mog\u0105 ulec zmianie.<\/em><\/p>\n [1]<\/a> Por. Federalny Urz\u0105d Sprawiedliwo\u015bci (FOJ), Rechtliche Basisanalyse im Rahmen der Auslegeordnung zu den Regulierungsans\u00e4tzen im Bereich k\u00fcnstliche Intelligenz<\/em><\/a> [Podstawowa analiza prawna w ramach przegl\u0105du podej\u015b\u0107 regulacyjnych w dziedzinie sztucznej inteligencji], 31 sierpnia 2024 r., w szczeg\u00f3lno\u015bci pkt 6.3\u20136.4; Kancelaria Federalna, Regulierung k\u00fcnstlicher Intelligenz<\/em><\/a> [Regulacja sztucznej inteligencji]; Suva, Robotik \u2013 Das Wichtigste in K\u00fcrze<\/em><\/a> [Robotyka \u2013 najwa\u017cniejsze w skr\u00f3cie], wydanie z 28 listopada 2018 r.<\/p>\n [2]<\/a> Por. art. 3 federalnej ustawy o odpowiedzialno\u015bci za produkt, PrHG<\/a>; art. 2 federalnej ustawy o bezpiecze\u0144stwie produkt\u00f3w, PrSG<\/a>; rozporz\u0105dzenie w sprawie maszyn, MaschV<\/a>; SECO, Maschinen<\/em><\/a> [Maszyny]; FOJ, Rechtliche Basisanalyse KI<\/em>, pkt 6.4.2.1, zgodnie z kt\u00f3rym aplikacje AI nie maj\u0105 w\u0142asnej osobowo\u015bci prawnej.<\/p>\n [3]<\/a> SR 221.112.944 \u2013 Federalna ustawa z dnia 18 czerwca 1993 r. o odpowiedzialno\u015bci za produkt (PrHG) | Fedlex<\/a><\/p>\n [4]<\/a> Por. art. 1, 3 i 11 PrHG<\/a>; art. 41, 97 i 197 i nast. szwajcarskiego Kodeksu zobowi\u0105za\u0144, CO<\/a>; FOJ, Rechtliche Basisanalyse KI<\/em><\/a>, pkt 6.3.2.2\u20136.3.2.3.<\/p>\n [5]<\/a> FOJ, Rechtliche Basisanalyse KI<\/em><\/a>, s. 148: kwalifikacja \u201eczystego\u201d oprogramowania jako produktu jest sporna w doktrynie; Federalny S\u0105d Najwy\u017cszy nie zaj\u0105\u0142 jeszcze stanowiska. Punktem wyj\u015bcia jest definicja rzeczy ruchomej w art. 3 ust. 1 PrHG<\/a>. Zob. tak\u017ce Motion 26.3338, Zeitgem\u00e4sse Produktehaftung f\u00fcr die Schweiz<\/em><\/a> [Nowoczesna odpowiedzialno\u015b\u0107 za produkt dla Szwajcarii].<\/p>\n [6]<\/a> Por. w szczeg\u00f3lno\u015bci art. 41 i 97 CO<\/a>, art. 4 PrHG<\/a> oraz FOJ, Rechtliche Basisanalyse KI<\/em><\/a>, s. 150\u2013151. FOJ opisuje aplikacje AI jako narz\u0119dzia techniczne, kt\u00f3re co do zasady przypisuje si\u0119 do sfery ryzyka korzystaj\u0105cej z nich strony umowy. To, czy cyberatak przerywa \u0142a\u0144cuch odpowiedzialno\u015bci, nale\u017cy ocenia\u0107 indywidualnie, z uwzgl\u0119dnieniem zwi\u0105zku przyczynowego, obowi\u0105zk\u00f3w staranno\u015bci, wad produktu i umownego podzia\u0142u ryzyka.<\/p>\n [7]<\/a> Federalny S\u0105d Administracyjny, wyrok B-2532\/2024 z 26 czerwca 2025 r., Erfindernennung\/DABUS<\/em><\/a> [Wskazanie tw\u00f3rcy\/DABUS], w szczeg\u00f3lno\u015bci pkt 4.9 i 6.3; Szwajcarski Federalny Instytut W\u0142asno\u015bci Intelektualnej (IPI), Wer hat welche Rechte an der Erfindung?<\/em><\/a> [Kto ma jakie prawa do wynalazku?]; Europejski Urz\u0105d Patentowy, decyzja J 8\/20 z 21 grudnia 2021 r., Designation of inventor\/DABUS<\/em><\/a>.<\/p>\n [8]<\/a> Florent Thouvenin\/Rolf H. Weber\/Alfred Fr\u00fch, badanie na zlecenie IPI, Zuordnung von Sachdaten<\/em><\/a> [Przyporz\u0105dkowanie danych nieosobowych], 18 sierpnia 2020 r., w szczeg\u00f3lno\u015bci s. 61; IPI, Zugang zu Sachdaten in der Privatwirtschaft<\/em><\/a> [Dost\u0119p do danych nieosobowych w sektorze prywatnym], 1 marca 2021 r. Pierwsze badanie wyra\u017anie stwierdza, \u017ce prawo szwajcarskie nie uznaje w\u0142asno\u015bci danych nieosobowych, ale mog\u0105 istnie\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci pozycje wynikaj\u0105ce z prawa um\u00f3w, w\u0142asno\u015bci intelektualnej i prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.<\/p>\n [9]<\/a> Rozporz\u0105dzenie (UE) 2023\/2854 w sprawie zharmonizowanych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych sprawiedliwego dost\u0119pu do danych i ich wykorzystywania \u2013 akt w sprawie danych (Data Act)<\/a>; Komisja Europejska, Data Act<\/em><\/a> i Data Act explained<\/em><\/a>. Data Act jest stosowany od 12 wrze\u015bnia 2025 r. i obejmuje w szczeg\u00f3lno\u015bci dane z urz\u0105dze\u0144 skomunikowanych i maszyn przemys\u0142owych.<\/p>\n [10]<\/a> SR 235.1 \u2013 Federalna ustawa z dnia 25 wrze\u015bnia 2020 r. o ochronie danych (FADP) | Fedlex<\/a><\/p>\n [11]<\/a> Og\u00f3lne rozporz\u0105dzenie o ochronie danych: tekst ko\u0144cowy RODO<\/a><\/p>\n [12]<\/a> Por. w szczeg\u00f3lno\u015bci art. 7, 19 i 22 federalnej ustawy o ochronie danych, FADP<\/a>; Federalny Pe\u0142nomocnik ds. Ochrony Danych i Informacji (FDPIC), KI und Datenschutz<\/em><\/a> [AI a ochrona danych], 24 wrze\u015bnia 2025 r.; FDPIC, Datenschutz-Folgenabsch\u00e4tzung<\/em><\/a> [Ocena skutk\u00f3w dla ochrony danych] oraz Merkblatt zur DSFA<\/a> [Informator o ocenie skutk\u00f3w]; w odniesieniu do powi\u0105zania z UE art. 25 i 35 RODO<\/a>.<\/p>\n [13]<\/a> Por. PrSG<\/a>, MaschV<\/a>; SECO, Maschinen<\/em><\/a>; Suva, Robotik \u2013 Das Wichtigste in K\u00fcrze<\/em><\/a>; Suva, Risiken beurteilen und mindern \u2013 Methode Suva<\/em><\/a> [Ocena i ograniczanie ryzyka \u2013 metoda Suva], wydanie z 3 sierpnia 2026 r.<\/p>\n [14]<\/a> SECO, FAQ Produktesicherheit<\/em><\/a> [FAQ dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa produkt\u00f3w], aktualizacja z lutego 2026 r., w szczeg\u00f3lno\u015bci wyja\u015bnienia dotycz\u0105ce prototyp\u00f3w, demonstracji i u\u017cytku w\u0142asnego; art. 2 ust. 3 i 4 PrSG<\/a>.<\/p>\n [15]<\/a> SECO, FAQ Produktesicherheit<\/em><\/a>, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie istotnych modyfikacji, zespo\u0142\u00f3w maszyn i interfejs\u00f3w; Suva, Robotik \u2013 Das Wichtigste in K\u00fcrze<\/em><\/a>, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie integracji robot\u00f3w z instalacjami i systemami.<\/p>\n [16]<\/a> FDPIC, Technische Mittel zur \u00dcberwachung am Arbeitsplatz<\/em><\/a> [Techniczne \u015brodki monitorowania w miejscu pracy]; SECO, Wegleitung zu Art. 26 ArGV 3<\/a> [Wytyczne do art. 26 ArGV 3]; art. 328 i 328b CO<\/a>. Zob. tak\u017ce BGE 130 II 425 w sprawie dopuszczalno\u015bci monitorowania, kt\u00f3re nie jest ukierunkowane przede wszystkim na kontrol\u0119 zachowania, jest obiektywnie uzasadnione i proporcjonalne.<\/p>\n [17]<\/a> Art. 335d\u2013335g CO<\/a>; arbeit.swiss, Massenentlassungen<\/em><\/a> [Zwolnienia grupowe], aktualizacja 2026 r. Przepisy ustawowe przewiduj\u0105 obowi\u0105zki konsultacyjne i informacyjne, ale nie og\u00f3lny indywidualny obowi\u0105zek przekwalifikowania.<\/p>\n [18]<\/a> Cornell Legal Information Institute, Products liability<\/em><\/a>, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie braku jednolitego federalnego prawa odpowiedzialno\u015bci za produkt oraz zaniedbania, odpowiedzialno\u015bci na zasadzie ryzyka i gwarancji; Departament Sprawiedliwo\u015bci USA, Office of Legal Counsel, Congressional Authority to Require State Courts to Use Certain Procedures in Products Liability Cases<\/em><\/a>, 19 grudnia 1989 r.; OSHA, Robotics \u2013 Standards<\/em><\/a>; NIST, AI Risk Management Framework<\/em><\/a>, stan na 2026 r.<\/p>\n [19]<\/a> Rada Pa\u0144stwa Chi\u0144skiej Republiki Ludowej, Civil Code of the People\u2019s Republic of China<\/em><\/a>; Og\u00f3lnochi\u0144skie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych, Product Quality Law<\/em><\/a>, Personal Information Protection Law<\/em><\/a> i Data Security Law<\/em><\/a>; Cyberspace Administration of China i Ministerstwo Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, Measures for the Security Management of Facial Recognition Technology Applications<\/em><\/a>, opublikowane 21 marca 2025 r., obowi\u0105zuj\u0105ce od 1 czerwca 2025 r. Dla wyk\u0142adni przepis\u00f3w chi\u0144skich wi\u0105\u017c\u0105cy jest oryginalny tekst chi\u0144ski.<\/p>\n [20]<\/a> Kancelaria Federalna, Regulierung k\u00fcnstlicher Intelligenz<\/em><\/a>, stan na 3 wrze\u015bnia 2026 r.; Rada Federalna\/SECO, Maschinen: Erhalt des erleichterten Zugangs zum EU-Binnenmarkt<\/em><\/a> [Maszyny: utrzymanie u\u0142atwionego dost\u0119pu do rynku wewn\u0119trznego UE], 19 wrze\u015bnia 2025 r.; Rozporz\u0105dzenie (UE) 2023\/1230 w sprawie maszyn<\/a>. W chwili weryfikacji ca\u0142kowita rewizja szwajcarskiego MaschV by\u0142a nadal w toku procesu legislacyjnego.<\/p>\n [21]<\/a> Motion 26.3338, Zeitgem\u00e4sse Produktehaftung f\u00fcr die Schweiz \u2013 Modernisierung des PrHG<\/em><\/a> [Nowoczesna odpowiedzialno\u015b\u0107 za produkt dla Szwajcarii \u2013 modernizacja PrHG], stan na 19 czerwca 2026 r.; Rada Federalna zaproponowa\u0142a jego przyj\u0119cie. Zob. tak\u017ce dyrektyw\u0119 (UE) 2024\/2853 w sprawie odpowiedzialno\u015bci za produkty wadliwe<\/a>, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie rozszerzonego poj\u0119cia produktu, oprogramowania, system\u00f3w AI, aktualizacji, cyberbezpiecze\u0144stwa i dowod\u00f3w; FOJ, Rechtliche Basisanalyse KI<\/em><\/a>, pkt 6.3.2.3.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Roboty opuszczaj\u0105 zabezpieczone cele produkcyjne. Transportuj\u0105 towary, pomagaj\u0105 w szpitalach, monitoruj\u0105 obiekty, obs\u0142uguj\u0105 klient\u00f3w i pracuj\u0105 rami\u0119 w rami\u0119 z lud\u017ami. Oprogramowanie, czujniki i sztuczna inteligencja czyni\u0105 je coraz bardziej autonomicznymi. Dla przedsi\u0119biorstw i inwestor\u00f3w robotyka jest wi\u0119c nie tylko zak\u0142adem technicznym czy finansowym, lecz tak\u017ce prawnym: odpowiedzialno\u015b\u0107, dost\u0119p do danych, prawa w\u0142asno\u015bci intelektualnej i […]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":26987,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[492],"tags":[],"related_contact":[201,424],"expertise":[551,576,589,664,665],"class_list":["post-26988","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"yoast_head":"\nKto odpowiada, gdy robot wyrz\u0105dzi szkod\u0119?<\/h2>\n
Do kogo nale\u017c\u0105 wynalazki i dane?<\/h2>\n
Jak wdra\u017ca\u0107 roboty w zak\u0142adzie z pewno\u015bci\u0105 prawn\u0105?<\/h2>\n
USA i Chiny \u2013 jak bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 regu\u0142y gry?<\/h2>\n
Jak Szwajcaria mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 preferowan\u0105 lokalizacj\u0105 dla robotyki?<\/h2>\n
Podsumowanie: pewno\u015b\u0107 prawna jako przewaga konkurencyjna<\/h2>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n